Jaspis w starożytności

 

Jaspis, zbudowany z chalcedonu i kwarcu, jest nieprzezroczystą, nieczystą odmianą krzemionki, zwykle o czerwonym, żółtym, brązowym lub zielonym kolorze, rzadko niebieskim. Powszechnie występująca czerwona barwa jest wynikiem wtrąceń żelaza. Jaspis jest używany do ozdoby lub jako kamień szlachetny.

Jaspis – ulubiony klejnot w starożytnym świecie

bransoletki z jaspisuZielony jaspis używany był do wyrobu wierteł do łuków w Mehrgarh między 4 a 5 tysiącleciem p.n.e. Wiadomo, że jaspis był ulubionym klejnotem w starożytnym świecie. Wytwarzano m.in. naszyjniki i cudne bransoletki z jaspisu. Jego nazwę można prześledzić w języku arabskim, perskim, hebrajskim, asyryjskim, greckim i łacińskim. Na minojskiej Krecie jaspis był rzeźbiony do produkcji pieczęci około 1800 r. p.n.e., o czym świadczą znaleziska archeologiczne w pałacu w Knossos. Chociaż termin jaspis jest obecnie ograniczony do nieprzezroczystego kwarcu, starożytny jaspis był kamieniem o znacznej przezroczystości (w tym nefrytu), a w wielu przypadkach wyraźnie zielony, ponieważ jest często porównywany do szmaragdu i innych zielonych przedmiotów. W Pieśni o Nibelungach jaspis jest określany jako czysty i zielony. Jaspis starożytnych prawdopodobnie obejmował kamienie, które obecnie klasyfikowane są jako chalcedon, a szmaragdowy jaspis mógł być zbliżony do nowoczesnego chryzoprazu. Flinders Petrie zasugerował, że odem, pierwszy kamień na napierśniku arcykapłana, był czerwonym jaspisem, podczas gdy tarszisz, dziesiąty kamień, mógł być żółtym jaspisem.

Jaspis jest nieprzezroczystą skałą o praktycznie dowolnym kolorze, wynikającym z zawartości minerałów w oryginalnych osadach lub popiele. Wzory powstają podczas procesu konsolidacji tworząc wzory przepływu i depozycji w oryginalnych osadach bogatych w krzemionkę lub popiół wulkaniczny.

 

O autorze: Łukasz